Krwotoki

Z nosa, dziąseł oraz układu pokarmowego

Osłabienie

Skrajne osłabienie, postępujące z rozwojem choroby

Wymioty

Oraz biegunka, prowadzące do odwodnienia

Ból mięśni

Oraz stawów przypominające ciężką grypę

Ból głowy

Intensywny,

 utrudniający funkcjonowanie

Charakterystyczne objawy eboli:

Gorączka

Nagły wzrost temperatury do ponad 38,5°C

planowanych aktywności

wieku pacjenta

chorób przewlekłych

stylu podróżowania

długości pobytu

kraju wyjazdu

Na wizytę najlepiej umówić się kilka tygodni przed planowanym wyjazdem, aby lekarz mógł dobrać odpowiedni plan szczepień i profilaktyki.

Kiedy najlepiej umówić konsultację?

Konsultacja z lekarzem medycyny podróży pomaga dobrać zalecenia do:

CHOROBY WIRUSOWE

konsultacje dla osób prywatnych i firm

możliwość wystawienia żółtej książeczki

zalecenia dopasowane do kierunku podróży

indywidualny plan szczepień

Umów konsultację medycyny podróży w przychodni Mark-Med w Katowicach lub skorzystaj z teleporady przed wyjazdem.

Przygotuj się bezpiecznie do podróży

Ebola (Ebola Virus Disease, EVD) to ciężka wirusowa gorączka krwotoczna wywoływana przez wirusy z rodzaju Orthoebolavirus. Choroba występuje przede wszystkim w krajach Afryki Subsaharyjskiej i należy do najgroźniejszych chorób zakaźnych świata. Choć zachorowania są rzadkie, Ebola może prowadzić do ciężkich powikłań i zgonu, dlatego natychmiastowe leczenie ma ogromne znaczenie.

Pierwsze ogniska choroby opisano w 1976 roku w Demokratycznej Republice Konga (w pobliżu rzeki Ebola, od której pochodzi nazwa wirusa) oraz w Sudanie. Od tego czasu dochodziło do kolejnych epidemii o różnym nasileniu, z których największa miała miejsce w Afryce Zachodniej w latach 2014-2016.

Naturalnym rezerwuarem wirusa prawdopodobnie są owocożerne nietoperze, które mogą przenosić zakażenie bez objawów choroby. Wirus może następnie przedostawać się na inne gatunki zwierząt, takie jak małpy człekokształtne czy antylopy leśne, a stamtąd na ludzi.

Obecnie dzięki skuteczniejszemu nadzorowi epidemiologicznemu, szybkiej diagnostyce, leczeniu oraz szczepieniom możliwe jest znacznie lepsze kontrolowanie ognisk zachorowań niż jeszcze kilkanaście lat temu.

Gdzie obecnie występuje Ebola?

Ebola pozostaje chorobą endemiczną w części krajów Afryki Subsaharyjskiej, gdzie wirus krąży w populacjach dzikich zwierząt i okresowo powoduje ogniska zachorowań u ludzi. Od pierwszego wykrycia choroby w 1976 roku epidemie lub pojedyncze ogniska Eboli odnotowano m.in. w:

• Demokratycznej Republice Konga,

• Ugandzie,

• Sudanie,

• Gwinei,

• Liberii,

• Sierra Leone,

• Gabonie,

• Republice Konga,

• Republice Środkowoafrykańskiej,

• Wybrzeżu Kości Słoniowej.

Aktualna sytuacja epidemiologiczna

W 2026 roku największe ognisko Eboli na świecie rozwija się w Demokratycznej Republice Konga, gdzie za zachorowania odpowiada Bundibugyo ebolavirus – rzadszy gatunek wirusa Ebola, dla którego obecnie nie ma zatwierdzonej szczepionki ani swoistego leczenia. Ognisko zostało oficjalnie ogłoszone w maju 2026 roku i objęło prowincje Ituri, North Kivu, South Kivu, Haut-Uélé oraz Tshopo. Jednocześnie odnotowano również ograniczone ognisko zachorowań w Ugandzie, które dzięki intensywnym działaniom służb sanitarnych zostało szybko opanowane.

Według danych Światowej Organizacji Zdrowia na koniec lipca 2026 roku w Demokratycznej Republice Konga potwierdzono ponad 3600 przypadków zakażenia, w tym blisko 1600 zgonów. WHO podkreśla jednak, że rzeczywista liczba zachorowań może być wyższa z powodu utrudnionego nadzoru epidemiologicznego na terenach objętych konfliktem zbrojnym.

Eksperci wskazują, że obecne ognisko jest drugą największą epidemią Eboli w historii oraz jedną z najszybciej szerzących się. Do szybkiego rozprzestrzeniania się wirusa przyczyniają się m.in. konflikty zbrojne, migracje ludności, ograniczony dostęp do opieki medycznej oraz trudności w identyfikacji i monitorowaniu osób mających kontakt z chorymi.

Mimo trwającej epidemii ryzyko zakażenia dla większości podróżnych pozostaje bardzo niskie, jeśli przestrzegają oni podstawowych zasad bezpieczeństwa i nie mają kontaktu z osobami chorymi, ich płynami ustrojowymi ani zakażonymi zwierzętami. CDC nie zaleca rezygnacji z podróży do całej Afryki, lecz rekomenduje zachowanie szczególnej ostrożności podczas pobytu w regionach objętych epidemią oraz wcześniejszą konsultację w poradni medycyny podróży.

JAK MOŻNA ZARAZIĆ SIĘ WIRUSEM EBOLA?

Do zakażenia dochodzi wyłącznie poprzez bezpośredni kontakt z krwią lub innymi płynami ustrojowymi osoby chorej albo zmarłej z powodu Eboli. Ryzyko zakażenia jest największe u osób sprawujących opiekę nad chorym bez odpowiednich środków ochrony oraz u personelu medycznego mającego kontakt z pacjentami.

Do zakażenia może dojść poprzez kontakt z:

• krwią,

• śliną,

• wymiocinami,

• kałem,

• moczem,

• potem,

• nasieniem,

• wydzieliną z dróg rodnych,

• mlekiem kobiecym,

• innymi płynami ustrojowymi osoby zakażonej.

Wirus może być również przenoszony poprzez kontakt z przedmiotami skażonymi wydzielinami chorego, takimi jak igły, sprzęt medyczny, pościel czy odzież. Do pierwszego zakażenia człowieka dochodzi najczęściej podczas kontaktu z zakażonymi dzikimi zwierzętami, zwłaszcza podczas ich patroszenia, przygotowywania mięsa lub spożywania niedogotowanego mięsa.

Czy Ebola przenosi się drogą powietrzną? Nie. Ebola nie rozprzestrzenia się drogą powietrzną tak jak grypa, COVID-19 czy odra. Nie można zarazić się podczas zwykłego przebywania w tym samym pomieszczeniu z osobą zakażoną, jeśli nie dochodzi do kontaktu z jej płynami ustrojowymi.

Czy komary przenoszą wirusa Ebola? Nie. W przeciwieństwie do wielu chorób tropikalnych, takich jak malaria, denga czy gorączka Zachodniego Nilu, Ebola nie jest przenoszona przez komary ani inne owady.

JAKIE SĄ OBJAWY EBOLI?

Okres inkubacji eboli wynosi od 2 do 21 dni, najczęściej około 8–10 dni. Osoba zakażona nie zaraża innych przed wystąpieniem pierwszych objawów choroby. Początek choroby jest nagły i przypomina ciężką infekcję wirusową.

Najczęstsze pierwsze objawy to:

• wysoka gorączka,

• silny ból głowy,

• bóle mięśni i stawów,

• znaczne osłabienie,

• ból gardła,

• dreszcze.

Po kilku dniach mogą pojawić się kolejne objawy, takie jak:

• nasilona biegunka,

• wymioty,

• bóle brzucha,

• wysypka,

• zaczerwienienie spojówek,

• odwodnienie.

W ciężkich przypadkach dochodzi do uszkodzenia wielu narządów, w tym wątroby, nerek i układu krążenia. U części pacjentów rozwijają się zaburzenia krzepnięcia prowadzące do krwawień wewnętrznych i zewnętrznych. Wbrew powszechnemu przekonaniu krwotoki nie występują u wszystkich chorych i zwykle pojawiają się dopiero w ciężkim stadium choroby.

JAK ROZPOZNAJE SIĘ EBOLĘ?

Początkowe objawy Eboli przypominają wiele innych chorób tropikalnych, takich jak malaria, dur brzuszny, gorączka Lassa, denga, żółta gorączka, chikungunya i inne zakażenia bakteryjne. Dlatego rozpoznanie choroby wymaga dokładnego wywiadu dotyczącego podróży oraz ewentualnego kontaktu z osobą zakażoną.

Potwierdzenie zakażenia możliwe jest wyłącznie dzięki specjalistycznym badaniom laboratoryjnym wykonywanym w wyspecjalizowanych laboratoriach o wysokim poziomie bezpieczeństwa biologicznego. Do najczęściej wykonywanych badań należą:

• test RT-PCR wykrywający materiał genetyczny wirusa,

• badania wykrywające antygeny wirusa,

• badania serologiczne wykrywające przeciwciała (na późniejszym etapie choroby).

Osoby z podejrzeniem Eboli są natychmiast izolowane, aby zapobiec dalszemu szerzeniu się zakażenia.

JAK WYGLĄDA LECZENIE EBOLI?

Jeszcze kilkanaście lat temu leczenie Eboli polegało wyłącznie na intensywnej terapii podtrzymującej funkcje życiowe.

Obecnie możliwości leczenia są znacznie większe. Najważniejsze elementy terapii obejmują:

• intensywne nawadnianie chorego,

• wyrównywanie zaburzeń elektrolitowych,

• utrzymywanie prawidłowego ciśnienia tętniczego,

• leczenie niewydolności narządowej,

• terapię przeciwbólową i przeciwgorączkową,

• leczenie współistniejących zakażeń.

W przypadku zakażenia wirusem Zaire ebolavirus stosowane są również nowoczesne przeciwciała monoklonalne, które znacząco poprawiają rokowanie, szczególnie jeśli zostaną podane we wczesnym stadium choroby. Im szybciej pacjent trafi do specjalistycznego ośrodka, tym większa szansa na skuteczne leczenie.

CZY ISTNIEJE SZCZEPIONKA PRZECIW EBOLI?

Tak. Obecnie dostępna jest szczepionka Ervebo, która zapewnia ochronę przed zakażeniem wirusem Zaire ebolavirus - gatunkiem odpowiedzialnym za większość największych epidemii. Szczepionka została zatwierdzona przez amerykańską Agencję ds. Żywności i Leków (FDA), Europejską Agencję Leków (EMA) oraz Światową Organizację Zdrowia (WHO). Nie jest to jednak szczepienie przeznaczone dla wszystkich podróżnych. Najczęściej wykonuje się je u:

• personelu medycznego pracującego podczas epidemii,

• pracowników laboratoriów mających kontakt z wirusem,

• osób uczestniczących w działaniach przeciwepidemicznych,

• osób mających bliski kontakt z potwierdzonym przypadkiem zachorowania (strategia szczepień pierścieniowych).

Dla osób podróżujących turystycznie do Afryki szczepienie przeciw Eboli zazwyczaj nie jest rutynowo zalecane. Każdy wyjazd powinien jednak zostać indywidualnie oceniony podczas konsultacji w poradni medycyny podróży.

JAK ZMNIEJSZYĆ RYZYKO ZAKAŻENIA PODCZAS PODRÓŻY?

Choć ryzyko zachorowania u turystów jest niewielkie, warto przestrzegać podstawowych zasad bezpieczeństwa. Podczas pobytu w krajach, gdzie występowały ogniska Eboli, zaleca się:

• częste mycie i dezynfekcję rąk,

• unikanie kontaktu z krwią oraz innymi płynami ustrojowymi innych osób,

• nieuczestniczenie w tradycyjnych ceremoniach pogrzebowych wymagających kontaktu ze zmarłym,

• unikanie kontaktu z dzikimi zwierzętami, zwłaszcza nietoperzami i małpami,

• niespożywanie mięsa dzikich zwierząt,

• dokładne mycie owoców i warzyw,

• korzystanie wyłącznie z bezpiecznej opieki medycznej.

Przed wyjazdem warto również wykupić odpowiednie ubezpieczenie obejmujące koszty leczenia i transportu medycznego.

KIEDY ZGŁOSIĆ SIĘ DO LEKARZA?

Jeżeli w ciągu 21 dni od powrotu z kraju, w którym występowała Ebola, pojawią się:

• gorączka,

• silny ból głowy,

• bóle mięśni,

• biegunka,

• wymioty,

• znaczne osłabienie.

Należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem, informując o:

• kraju i terminie podróży,

• ewentualnym kontakcie z osobą chorą,

• kontakcie z dzikimi zwierzętami,

• wykonywanych czynnościach (np. praca medyczna, wolontariat).

Jeżeli podejrzewasz, że objawy choroby mogą mieć związek z kontaktem wirusem Ebola - nie należy zgłaszać się bez wcześniejszego kontaktu do zatłoczonej przychodni lub szpitalnego oddziału ratunkowego. Wcześniejsze poinformowanie personelu medycznego pozwala wdrożyć odpowiednie procedury zapobiegające rozprzestrzenianiu się zakażenia.

Katowice, ul. Stara Kłodnicka 43

pn.-pt.: 8:00-18:00

Rejestracja: 667 937 572

Przychodnia Mark-Med 

w Katowicach

Godziny otwarcia

Szybkie linki

ul. Stara Kłodnicka 43

40-703 Katowice 

+48 32 781 87 04

+48 667 937 572

mark-med@mark-med.pl

Poniedziałek - piątek

8:00 - 18:00