Cukrzyca jest przewlekłym schorzeniem, którego przyczyną jest zaburzenie wydzielania insuliny. Za mała ilość insuliny w organizmie powoduje zaburzenia w zakresie wykorzystania glukozy przez komórki organizmu, co powoduje zwiększenie stężenia glukozy we krwi oraz wydalanie glukozy wraz z moczem.

 

 

JAKIE SĄ PRZYCZYNY WYSTĘPOWANIA CUKRZYCY?

 

Przyczyna występowania cukrzycy nie została do tej pory wyjaśniona, udowodniono jednak, że kluczową rolę odgrywają czynniki genetyczne oraz środowiskowe. Zaburzenia gospodarki węglowodanowej wynikają z małej ilości insuliny w organizmie, a zatem niedoborem hormonu wytwarzanego przez komórki beta wysp trzustkowych.

 

Brak insuliny powoduje, że przemiana glukozy w organizmie zostaje upośledzona. Glukoza to substancja, która ma podstawowe znaczenie w organizmie, jest głównym, łatwo dostępnym źródłem energii. Stąd też zaburzenia w jej przemianach mają ogólnoustrojowe następstwa. Cukrzycę – ze względu na rozpowszechnienie oraz obserwowaną wciąż narastającą częstość – uważa się obecnie za chorobę społeczną. Według danych statystycznych liczba osób chorujących na cukrzycę w Polsce wynosi około miliona ludzi, spośród których ponad 200 000 wymaga codziennego podawania insuliny.

 

Ryzyko zachorowania na cukrzycę znacznie zwiększa wraz z wiekiem. Dotyczy to szczególnie cukrzycy typu II, która charakterystyczna jest u osób starszych. W świetle wspomnianych badań, przeprowadzonych dla Międzynarodowej Federacji Cukrzycowej, wśród osób młodocianych (wiek 14–20 lat) częstość występowania cukrzycy wynosiła ok. 0,4%, a u osób powyżej 60 roku życia była ona ponad 10 - krotnie wyższa.

 

 

OBRAZ KLINICZNY CUKRZYCY

 

Wyróżniamy następujące typy cukrzycy:
• typ I – cukrzyca pierwotna, wieku młodzieńczego, insulinozależną,
• typ II - cukrzyca wieku dojrzałego, insulinoniezależną.

 

Oba wymienione powyżej typy cukrzycy nazywać można cukrzycą jawną. Zaburzenie gospodarki węglowodanowej jest również charakterystyczne, ponieważ jest uchwytne właściwymi testami laboratoryjnymi, określanymi stanem nietolerancji glukozy lub po prostu cukrzycą utajoną. Stan taki, poza dietą ograniczającą cukry, nie wymaga leczenia lekami przeciwcukrzycowymi. W powstawaniu cukrzycy typu I istotną rolę odgrywają czynniki genetyczne oraz nabyte mechanizmy immunologiczne, ukierunkowane na niszczenie wspomnianych komórek beta wytwarzających insulinę, a znajdujących się w wyspach trzustkowych, oraz wpływy toksyczne. Cukrzyca typu I występuje najczęściej w dzieciństwie i w wieku młodzieńczym.

 

Ryzyko cukrzycy typu II uwarunkowane jest przez:

  • wiek,

  • czynniki genetyczne oraz środowiskowo-ustrojowe, jak np. otyłość, nowotwór trzustki, stany zapalne, marskość wątroby czy związki chemiczne, które powodują, że czynność komórek wytwarzających insulinę zostaje zaburzona.

 

Cukrzyca typu II to najczęstsza postać tej choroby i stanowi ok. 80–90% wszystkich przypadków cukrzycy. Chorują na nią głównie dorośli,sprzyja przewlekłym, trudno gojącym się, nawracającym stanom zakaźnym.

 

 

JAKIE SĄ OBJAWY CUKRZYCY?

 

Jednym z głównych objawów cukrzycy jest bardzo wysokie stężenie glukozy we krwi. Efektem znaczniejszego zwiększenia stężenia glukozy we krwi jest nie spotykane w warunkach fizjologicznych przenikanie glukozy do moczu, czyli cukromocz – glikozuria.

 

Zaburzenia przemiany glukozy powodują kłopoty w przemianie lipidowej, czyli tłuszczowców. Nadmierny rozkład tłuszczów i zwiększenia stężenia produktów ich przemiany w postaci szkodliwych związków chemicznych, zwanych ciałami ketonowymi. Wspomniany nadmiar ciał ketonowych powoduje zakwaszenie organizmu oraz wpływa niekorzystnie toksycznie na ośrodkowy układ nerwowy. Podczas analizy moczu stwierdza się obecność acetonu jako wyraz kwasicy i nadmiaru ciał ketonowych w organizmie. Konsekwencją tych biochemicznych przemian jest duże pragnienie oraz znaczne zwiększenie dobowej objętości wydalanego moczu. Organizm musi rozpuścić w czymś ilość nie wykorzystanej glukozy, a następnie wydalić na zewnątrz w postaci wielomoczu. Przy ograniczeniu więc podaży płynów w cukrzycy dochodzi do odwodnienia tkanek organizmu i ubytku masy ciała.

 

Innym negatywnym skutkiem zaburzeń jest zły wpływ na śródbłonki naczyń krwionośnych, sprzyjający szybszemu rozwojowi zmian miażdżycowych oraz zaburzeniom w ukrwieniu różnych tkanek i narządów.

 

Dalszymi objawami, które sugerują cukrzycę jest postępująca utrata masy ciała i odwodnienie, postępujące osłabienie, obniżona odporność organizmu w postaci nawracających infekcji i zmian ropnych skóry, szybko postępujące upośledzenie wzroku, dokuczliwy świąd w ujściu cewki moczowej.

Z powodu zaawansowanych zmian naczyniowych i neurologicznych u pacjentów z cukrzycą, możemy zaobserwować zaburzenia ukrwienia (uczucie oziębienia stóp), bóle kurczowe łydek przy chodzeniu oraz zaburzenia czucia powierzchniowego kończyn dolnych, tzw. dwufazowe oddawanie moczu oraz osłabienie erekcji i potencji u mężczyzn.

 

Wysoka temperatura, zakażenia, zabiegi operacyjne lub inne urazy zazwyczaj nasilają omawiane zaburzenia gospodarki węglowodanowej.

Jako objaw pogłębiających się zaburzeń występują:

  • nudności,

  • wymioty,

  • bóle brzucha,

  • pogłębiająca się senność aż do stanu śpiączkowego włącznie itp.

 

Leczenie cukrzycy. Cukrzyca jest chorobą przewlekłą więc leczenie jest długotrwałe i czasochłonne, aby osiągnąć pomyślne wyniki potrzeba ścisłej oraz świadomej współpracy pacjenta z lekarzem. Leczenie cukrzycy jest wciąż jeszcze leczeniem objawowym.

 

Celem długotrwałego leczenia cukrzycy jest:

  • dobre samopoczucie chorego,

  • uzyskanie tzw. normoglikemii - fizjologiczny poziom glukozy we krwi,

  • pomoc w uzyskaniu możliwości realizacji osobistych celów i zamierzeń chorego,

  • uzyskanie możliwości realizacji społecznych aspiracji cukrzyka.

 

Długotrwałe leczenie cukrzycy polega na:
• odpowiedniej diecie,
• leczenie hipoglikemizujące,
• psychoterapia pacjenta, w celu zaakceptowania przez niego choroby,
• leczenie odpowiednim wysiłkiem fizycznym w celu zwiększenia przemiany materii i tym samym większego spalania węglowodanów,
• kształcenie zdrowotne mające pomóc samodzielnemu kontrolowaniu przez oznaczenie poziomu glukozy we krwi i zawartości cukru w moczu (tzw. glikozurii) przez samych chorych w domu za pomocą suchych testów papierkowych.

 

Cukrzyca ciężarnych. U kobiet w ciąży przebieg cukrzycy jest gorszy. Kobiety ciężarne muszą być pod szczególnym nadzorem i poddawać się częstej kontroli. Rodzą zwykle dzieci stosunkowo duże. Noworodkom kobiet z cukrzycą należy zapewnić szczególną opiekę pediatry ze względu na zmniejszoną odporność. Stąd porody kobiet chorujących na cukrzycę powinny się zawsze odbywać na oddziałach położniczych.

 

Poradnie diabetologiczne. Osoby chorujące na cukrzycę mogą udawać się do poradni cukrzycowych, do których powinny zgłaszać się regularnie w zaleconych terminach w celu okresowej kontroli lekarskiej i laboratoryjnej.

 

Zasady żywienia podczas cukrzycy. Ważnym czynnikiem, koniecznym w skutecznym cukrzycy, jest właściwa dieta, dostosowana do fizjologicznego zapotrzebowania organizmu oraz do należnej masy ciała chorego. Trzeba wspomnieć, że skuteczność i trwałość leczenia zależy od systematycznego zażywania przez chorego na cukrzycę zaleconych leków, ale także przestrzeganie zaleconych przez lekarza zasad odżywiania się. Pacjent musi sobie zdawać sprawę, że zarówno dobowa doza zapotrzebowania na insulinę, jak i dawka preparatu przeciwcukrzycowego doustnego określona została na podstawie badań laboratoryjnych oraz zaleconej podaży produktów spożywczych. Cukrzyk nie może wprowadzać żadnej dowolności w odżywianiu się, tzn. nie może samowolnie zmieniać pory posiłków, pomijać niektórych z nich, nie spożywać w pełni przygotowanych mu posiłków, radykalnie zmieniać ich skład itd. Z lekarskiego punktu widzenia chory na cukrzycę nie powinien być głodny.

 

Rokowania cukrzycy zależą od jej rodzaju, wiek zachorowania, okresu trwania oraz systematyczności stosowania się do zaleconych zasad, stylu życia, leczenia oraz odżywiania się. Placówki ambulatoryjnego leczenia osób chorujących na cukrzycę sprzyjają właściwemu rozpoznaniu i systematycznemu monitorowaniu leczenia. Powinny się one zarejestrować, przeprowadzać systematyczne kontrole i ewentualne okresowe korekty leczenia. Przy powikłaniach cukrzycy chorzy wymagają hospitalizacji.

 

Stan niedocukrzycenia. Ostre niedocukrzenie organizmu jest najczęściej powikłaniem stosowania insuliny. Jest to stan bardzo groźny dla życia, wynikający często z niedokładnego odmierzenia insuliny przed wstrzyknięciem, lub nie spożycia w pełni posiłku przypadającego po wstrzyknięciu insuliny. Pojawia się wtedy znaczne zmniejszenie stężenia glukozy we krwi, objawiającego się uczuciem ogólnego silnego osłabienia, potami, przyspieszonym tętnem, rozszerzeniem źrenic, spadkiem ciśnienia tętniczego, drżeniem rąk, a niekiedy drgawkami całego ciała. W razie pogłębiającego się dalej niedocukrzenia organizmu dochodzi do utraty przytomności i do tzw. wstrząsu hipoglikemicznego.

 

Osoby chorujące na cukrzycę potrafią wcześnie rozpoznać u siebie przyczyny pogorszonego samopoczucia. Wypicie wówczas mocno osłodzonej wody, herbaty, kompotu lub spożycie cukru powoduje poprawę samopoczucia i zapobiega dalszemu pogłębianiu się hipoglikemii. Cukrzycy przyjmujący insulinę powinni mieć przy sobie cukier/słodycze, aby w przypadku odczucia hipoglikemii wyrównać niedobór glukozy spożyciem cukru. Jeżeli u chorego na cukrzycę dojdzie do zasłabnięcia albo utraty przytomności, należy w trybie pilnym wezwać pogotowie ratunkowe. Lekarz ustali wówczas odpowiednie rozpoznanie, a w razie stwierdzenia hipoglikemii poda dożylnie glukozę i przewiezie chorego do szpitala, aby uregulować jego gospodarkę węglowodanową. Pacjenci z cukrzycą pobierający insulinę powinni mieć w portfelu lub na piersi, kartkę z informacją, że chorują na cukrzycę i muszą zażywać insulinę (rodzaj, dawka). Stanowi to ułatwienie dla osób postronnych, które w razie zasłabnięcia cukrzyka szybko zorientują się w sytuacji.

 

Śpiączka cukrzycowa. Śpiączka cukrzycowa to bardzo groźne powikłanie, które zagraża życiu. Jest stanem głębokich zaburzeń metabolicznych organizmu, będących skutkiem znacznego niedoboru lub nadmiaru insuliny w organizmie. Zdarza się u osób ze zdiagnozowaną cukrzycą, u których z tych lub innych powodów doszło do głębokich zaburzeń metabolicznych, zakwaszenia organizmu ciałami ketonowymi lub toksycznego uszkodzenia mózgu. Utrata przytomności w śpiączce cukrzycowej jest zwykle poprzedzona wzmożonym uczuciem pragnienia, wielomoczem, nudnościami oraz torsjami. Oddech chorego z powodu kwasicy jest powolny i głęboki.

 

Powikłania dotyczące naczyń w cukrzycy pojawiają się podczas jej trwania. Spowodowane są one przyspieszonym rozwojem miażdżycy w tętnicach większych oraz pogrubieniem ścian naczyń włosowatych. 

  • Makroangiopatia, przejawia się zwykle nadciśnieniem tętniczym, miażdżycą, zaburzeniami przepływu krwi przez obwodowe naczynia tętnicze, co w efekcie prowadzi do choroby niedokrwiennej serca w postaci np. udaru mózgu.

  • Mikroangiopatia, to zaburzony przepływ krwi i upośledzenie tkanek. który cechuje: retinopatia, neuropatia, stwardnienie kłębuszków nerkowych, zgorzela tkanek.

  • Stwardnienie kłębuszków nerkowych cechuje się: pogłębiającą utratą białka (albumin) z moczem, postępującym upośledzeniem czynności filtracyjnej (detoksykacyjnej) nerek, zwyrodnieniem dna oka, nadciśnieniem itd.

  • Retinopatia cukrzycowa są to zmiany zwyrodnieniowo-naczyniowe w siatkówce oka, które po latach prowadzą do uszkodzenia wzroku, a nawet w niektórych przypadkach jego utraty.

  • Zmiany zgorzelinowe tkanek – martwica, owrzodzenia (palce, pięty). Mogą mieć charakter martwicy suchej, albo wilgotnej, może się również poszerzać.

 

W początkowym okresie zaburzeń krążenia, bez owrzodzeń i zakażenia ran należy:

  • nosić miękkie, ciepłe i wygodne obuwie,

  • nie przemęczać kończyn dolnych, czyli dużo leżeć i odpoczywać,

  • pamiętać o leczeniu dietetycznym i farmakologicznym cukrzycy,

  • pamiętać o zażywaniu zalecanych preparatów.

 

W okresie w pełni rozwiniętej stopy cukrzycowej, tzn. z istniejącą zgorzelą i owrzodzeniami, zaleca się:

  • jak najlepsze dbanie o właściwe leczenie cukrzycy,

  • pielęgnowanie stopy cukrzycowej, aby ograniczyć ryzyko zakażenia rany (należy każdego dnia oglądać stopy, zmieniać codziennie pończochy i skarpetki), 

  • rzucenie nałogu papierosowego,

  • chodzenie w wygodnym obuwiu. nie chodzenie boso!

  • osłanianie gazą owrzodzeń sączących,

  • przykładanie wilgotnych okładów z dodatkiem antyseptyków na rany zakażone i zanieczyszczone, którym towarzyszy odczyn zapalny,

 

Zapobieganie cukrzycy - zwłaszcza przy predyspozycji genetyczno-rodzinnej, nie jest łatwe, ale też nie jest niemożliwe.

Należy:

  • wyeliminować z diety dużą ilość węglowodanów, szczególnie w wieku średnim (po 40 roku życia) i w podeszłym,

  • u pacjentów mających predyspozycje genetyczne cukrzycy, unikać okoliczności, które mogą ją powodować (np. otyłość. zatrucia alkoholem, urazy mechaniczne zwłaszcza brzucha, choroby wątroby),

  • przeciwdziałać urazom psychicznym,

  • unikać nadmiernego stosowania kortykosteroidoterapii, difenylohydantoiny oraz preparatów moczopędnych z grupy tiazydów, które mogą przyspieszać ujawnienie utajonej uprzednio cukrzycy,

  • uprawiać aktywność fizyczną, najlepiej systematycznie - zapobiega to również otyłości, 

 

 

 

 

Dlaczego wykonywanie badań profilaktycznych jest takie ważne?
Cukrzyca - objawy, leczenie, profilaktyka
30 listopada 2017

Poniedziałek - piątek

8:00 - 18:00

 

NASZE USŁUGI

 

ul. Stara Kłodnicka 43

40-703 Katowice (woj.śląskie)

 

Zadzwoń do nas:

+48 (32) 7818704

+48 667937572

 

Napisz do nas:

markmed@inetia.pl

 

Pediatria i Neonatologia

Podstawowa Opieka Zdrowotna

Kardiologia

Diabetologia

Geriatria

Medycyna podróży

Medycyna pracy

Medycyna szkolna

Gabinet zabiegowy, pracownia USG

MENU

O nas

Strona główna

Kadra

Usługi

Aktualności

GODZINY OTWARCIA

KONTAKT