Gorączka

Zazwyczaj niewielka, nie zawsze występuje

Wzdęcia

Charakterystyczna wysypka

plamisto-grudkowa

Zmęczenie

Oraz osłabienie w wyniku utraty płynów

Nudności

Oraz utrata apetytu

Ból brzucha

Z silnymi skurczami, nasilają się po jedzeniu

Charakterystyczne objawy cyklosporozy:

Biegunka

Wodnista, intensywna

planowanych aktywności

wieku pacjenta

chorób przewlekłych

stylu podróżowania

długości pobytu

kraju wyjazdu

Na wizytę najlepiej umówić się kilka tygodni przed planowanym wyjazdem, aby lekarz mógł dobrać odpowiedni plan szczepień i profilaktyki.

Kiedy najlepiej umówić konsultację?

Konsultacja z lekarzem medycyny podróży pomaga dobrać zalecenia do:

CHOROBY PASOŻYTNICZE

konsultacje dla osób prywatnych i firm

możliwość wystawienia żółtej książeczki

zalecenia dopasowane do kierunku podróży

indywidualny plan szczepień

Umów konsultację medycyny podróży w przychodni Mark-Med w Katowicach lub skorzystaj z teleporady przed wyjazdem.

Przygotuj się bezpiecznie do podróży

Cyklosporoza to pasożytnicza choroba przewodu pokarmowego wywoływana przez pierwotniaka Cyclospora cayetanensis. Najczęściej powoduje przedłużającą się, wodnistą biegunkę, która może utrzymywać się nawet przez kilka tygodni. Choroba występuje na całym świecie, jednak najwięcej zakażeń odnotowuje się w krajach o klimacie tropikalnym i subtropikalnym, gdzie warunki sanitarne są gorsze.

Dla podróżników cyklosporoza jest jedną z przyczyn tzw. biegunki podróżnych. Do zakażenia dochodzi przede wszystkim poprzez spożycie skażonej żywności lub wody. W ostatnich latach coraz częściej dochodzi również do ognisk zachorowań związanych z importowaną żywnością.

AKTUALNA SYTUACJA - REKORDOWA EPIDEMIA W USA

(Aktualizacja sierpień 2026)

Latem 2026 roku Stany Zjednoczone mierzą się z największym w historii kraju ogniskiem cyklosporozy. Według danych CDC i amerykańskich służb sanitarnych zachorowania objęły wiele stanów, a źródłem zakażeń okazała się przede wszystkim skażona sałata lodowa pochodząca z Meksyku. W związku z epidemią wycofano z rynku tysiące produktów spożywczych.

Do początku sierpnia 2026 roku CDC potwierdziło ponad 10 tysięcy laboratoryjnie potwierdzonych przypadków, a liczba wszystkich zgłoszeń była znacznie większa. Odnotowano również pierwsze dwa zgony - dotyczyły osób z ciężkimi chorobami współistniejącymi, u których odwodnienie i powikłania pogorszyły stan zdrowia. Sytuacja pokazuje, że choć większość zakażeń przebiega łagodnie, u osób starszych, z obniżoną odpornością lub przewlekle chorych choroba może mieć poważny przebieg.

GDZIE WYSTĘPUJE CYKLOSPOROZA?

Największe ryzyko zachorowania dotyczy podróży do krajów rozwijających się, zwłaszcza:

• Ameryki Środkowej i Południowej,

• Meksyku,

• Azji Południowej i Południowo-Wschodniej,

• Afryki,

• Bliskiego Wschodu.

W krajach rozwiniętych większość przypadków wiąże się z importowaną żywnością lub powrotem z podróży zagranicznych. Coraz częściej jednak dochodzi do lokalnych epidemii związanych ze skażonymi warzywami i owocami.

JAK MOŻNA ZARAZIĆ SIĘ CYKLOSPOROZĄ?

Do zakażenia dochodzi po połknięciu oocyst pasożyta znajdujących się w żywności lub wodzie zanieczyszczonej kałem. Najczęstsze źródła zakażenia to:

• nieumyte świeże warzywa i owoce,

• sałaty liściaste,

• zioła,

• jagody,

• świeże owoce tropikalne,

• nieprzegotowana lub zanieczyszczona woda,

• kostki lodu przygotowane z niebezpiecznej wody.

Co ważne, cyklosporoza praktycznie nie przenosi się bezpośrednio z człowieka na człowieka. Pasożyt potrzebuje od kilku dni do około dwóch tygodni w środowisku, aby stać się zakaźny.

OBJAWY CYKLOSPOROZY

Pierwsze objawy zwykle pojawiają się około tygodnia po zakażeniu, choć okres inkubacji może wynosić od 2 do nawet 14 dni.

Najczęściej występują:

• Wodnista biegunka (wybuchowa) - najbardziej charakterystyczny objaw. Może utrzymywać się przez wiele dni lub tygodni.

• Silne skurcze i ból brzucha - często towarzyszą biegunce i nasilają się po posiłkach.
• Nudności i utrata apetytu - wielu chorych odczuwa niechęć do jedzenia, co sprzyja odwodnieniu.
• Zmęczenie i osłabienie - utrzymujące się biegunki prowadzą do utraty płynów oraz elektrolitów.
• Wzdęcia i zwiększona ilość gazów - objawy wynikają z zajęcia jelita cienkiego przez pasożyta.
• Niewielka gorączka - może występować, choć nie jest obecna u wszystkich pacjentów.

Dodatkowo mogą pojawić się:

• wymioty,

• bóle mięśni,

• bóle głowy,

• utrata masy ciała,

• przewlekłe zmęczenie.

Bez leczenia objawy mogą nawracać przez kilka tygodni lub nawet miesięcy.

KTO JEST NAJBARDZIEJ NARAŻONY NA ZACHOROWANIE?

Na cięższy przebieg cyklosporozy szczególnie narażone są osoby podróżujące do krajów tropikalnych i subtropikalnych, gdzie pasożyt występuje najczęściej. Większe ryzyko powikłań dotyczy również dzieci oraz osób starszych, u których biegunka może szybko doprowadzić do odwodnienia. Szczególną ostrożność powinny zachować kobiety w ciąży, osoby po przeszczepach, pacjenci przyjmujący leki immunosupresyjne, chorzy zakażeni wirusem HIV oraz osoby leczone z powodu nowotworów. U pacjentów z osłabionym układem odpornościowym objawy mogą utrzymywać się dłużej, mieć cięższy przebieg i częściej prowadzić do powikłań wymagających leczenia szpitalnego.

LECZENIE CYKLOSPOROZY

Leczeniem z wyboru jest antybiotyk zawierający trimetoprim z sulfametoksazolem (TMP-SMX). Dodatkowo stosuje się:

• intensywne nawadnianie,

• uzupełnianie elektrolitów,

• lekkostrawną dietę,

• leczenie objawowe.

U osób uczulonych na sulfonamidy możliwości leczenia są ograniczone i wymagają indywidualnej konsultacji lekarskiej.

JAK ZAPOBIEGAĆ CYKLOSPOROZIE PODCZAS PODRÓŻY?

Nie istnieje szczepionka przeciwko cyklosporozie, dlatego podstawą profilaktyki jest przestrzeganie zasad bezpieczeństwa żywności i wody. Przed wyjazdem warto pamiętać o kilku zasadach:

• pij wyłącznie wodę butelkowaną lub przegotowaną,

• unikaj kostek lodu niewiadomego pochodzenia,

• jedz wyłącznie dobrze umyte lub obrane owoce,

• unikaj surowych sałat i świeżych ziół w miejscach o niskim standardzie sanitarnym,

• wybieraj potrawy podawane na gorąco,

• regularnie myj ręce lub stosuj środki do dezynfekcji.

Samo płukanie warzyw i owoców nie zawsze usuwa pasożyta, dlatego w krajach wysokiego ryzyka najlepiej wybierać produkty poddane obróbce termicznej.

KIEDY ZGŁOSIĆ SIĘ DO LEKARZA?

Po podróży należy jak najszybciej skonsultować się z lekarzem, jeśli wystąpią:

• biegunka trwająca dłużej niż 3–5 dni,

• objawy odwodnienia,

• gorączka,

• znaczne osłabienie,

• krew w stolcu,

• utrata masy ciała,

• nasilające się bóle brzucha.

Szczególnie pilna konsultacja jest wskazana u dzieci, osób starszych oraz pacjentów z obniżoną odpornością.

Choć przeciwko cyklosporozie nie ma szczepienia, odpowiednie przygotowanie do wyjazdu znacząco zmniejsza ryzyko zachorowania. Podczas konsultacji w poradni medycyny podróży lekarz oceni ryzyko związane z planowanym kierunkiem wyjazdu, omówi zasady bezpiecznego żywienia i picia oraz zaleci szczepienia przeciw innym chorobom zakaźnym występującym w danym regionie świata.

Dzięki właściwej profilaktyce można uniknąć nie tylko cyklosporozy, ale również wielu innych chorób przenoszonych drogą pokarmową i związanych z podróżami do krajów o odmiennych warunkach sanitarnych.

Katowice, ul. Stara Kłodnicka 43

pn.-pt.: 8:00-18:00

Rejestracja: 667 937 572

Przychodnia Mark-Med 

w Katowicach

Godziny otwarcia

Szybkie linki

ul. Stara Kłodnicka 43

40-703 Katowice 

+48 32 781 87 04

+48 667 937 572

mark-med@mark-med.pl

Poniedziałek - piątek

8:00 - 18:00